See also ebooksgratis.com: no banners, no cookies, totally FREE.

CLASSICISTRANIERI HOME PAGE - YOUTUBE CHANNEL
Privacy Policy Cookie Policy Terms and Conditions
Katedra Łacińska we Lwowie - Wikipedia, wolna encyklopedia

Katedra Łacińska we Lwowie

Z Wikipedii

Katedra Łacińska we Lwowie
Katedra Łacińska we Lwowie
Katedra Łacińska – widok z wieży ratuszowej
Miejsce Lwów
Ukraina
Typ budynku Kościół
Styl architektoniczny gotyk
Rozpoczęcie budowy XIV/XV wiek
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Współrzędne: 49°50'26" N 24°1'50" EGeografia Bazylika Archikatedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zwana Katedrą Łacińską – jeden z najstarszych kościołów Lwowa. Trójnawowy gmach w stylu gotyckim o długości 67 m i szerokości 23 m zbudowany na przełomie XIV i XV w. według planów architekta miejskiego Piotra Stechera. Siedziba lwowskich arcybiskupów obrządku łacińskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

Katedra w roku 1898.
Katedra w roku 1898.

Budowę katedry rozpoczęto za czasów króla Kazimierza Wielkiego w 1370. Prezbiterium zasklepiono w 1404, nawę w 1474. Katedra została poświęcona w 1405 przez biskupa przemyskiego Macieja Janinę. Po wielkim pożarze Lwowa w 1527 runęło sklepienie katedry. 1 kwietnia 1656 w tej katedrze, przed cudownym obrazem Matki Boskiej Łaskawej złożył śluby lwowskie król Jan Kazimierz. W latach 1765-1772 za rządów arcybiskupa Wacława Sierakowskiego dokonano gruntownej restauracji katedry, usuwając wiele starych gotyckich i renesansowych grobowców, epitafiów i ołtarzy, otynkowano ściany i filary gotyckie, nadając świątyni charakter późnobarokowy z domieszką rokoka. Z lat 1771-1775 pochodzą obrazy o tematyce maryjnej pokrywające ściany i sklepienia naw (pędzla Stanisława Stroińskiego). W 1777 jedna z dwóch wież (o wys. 65 m) otrzymała rokokowy hełm. Pseudogotyckie organy wykonane w lwowskiej fabryce Ducheńskich pochodzą z 1819. W końcu XIX w. dokonano odnowienia prezbiterium w stylu gotyckim według projektów Juliana Zachariewicza. U schyłku XIX w. wykonano witraże (w części wg projektu Józefa Mehoffera).W 1910 katedra otrzymała z rąk papieża Piusa X tytuł Bazyliki mniejszej. Dach katedry i wieży pokryty jest blachą miedzianą. W 1917 miedziany dach katedry zarekwirowali Austriacy, pozostawiając go jedynie na wieży.

W latach 1999-2000 z okazji wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II wnętrze katedry zostało poddane gruntownej restauracji przez polskich i ukraińskich konserwatorów zabytków. Przeprowadzono wówczas renowację prezbiterium, wielkiego ołtarza, zakrystii oraz kaplicy św. Józefa.

[edytuj] Wielki ołtarz

Wielki ołtarz.
Wielki ołtarz.

Wielki ołtarz w stylu barokowym został wzniesiony w roku 1766. Zdobią go marmurowe kolumny oraz cztery rokokowe posągi dłuta Macieja Polejowskiego przedstawiające świętych Augustyna, Grzegorza Ambrożego, Hieronima. W ołtarzu znajduje się kopia niewielkiego, słynącego cudami obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem, zwanej Łaskawą lub Domagaliczowską. Po stronie lewej znajduje się neogotycka loża zwana "królewską".

[edytuj] Obraz Matki Boskiej Łaskawej

W 1765 roku w głównym ołtarzu umieszczono obraz Matki Boskiej Łaskawej - "Ślicznej Gwiazdy miasta Lwowa", zwanej Domagaliczowską. Namalowany w 1598 roku temperą na deseczkach sosnowych o grubości 1cm, o wymiarach 61,2x43,7cm przez mieszczanina lwowskiego Józefa Szolc-Wolfowicza jako epitafium dla zmarłej wnuczki Katarzyny Domagaliczówny, został zawieszony na ścianie prezbiterium od strony cmentarza katedralnego. Nazwany był też obrazem Matki Bożej "Murkowej". W roku 1776 obraz został oficjalnie uznany przez Kościół za cudowny. Po II wojnie światowej, podczas expatriacji lwowskiej kurii metropolitalnej ze Lwowa do Lubaczowa w kwietniu 1946, obraz został przewieziony do powojennych granic Polski. Obecnie przechowywany jest w skarbcu katedry wawelskiej.

[edytuj] Kaplice

Dookoła katedry biegnie szereg kaplic zbudowanych w XVI, XVII i XVIII w.:

  • kaplica Milewskich zwana też kaplicą arcybiskupa Bilczewskiego. Zbudowana w XVI w., zmodernizowana w 1904 w stylu modernistycznym
  • kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej z marmurowym grobowcem komendanta Lwowa generała Pawła Grodzickiego (zm. 1634)
  • kaplica Ukrzyżowania, rokokowa, z XVIII w. z relikwiami błogosławionego Jakuba Strepy (Strzemię) (zm. 1411)
  • kaplica Zamoyskich z dwoma alabastrowymi grobowcami arcybiskupów: Jana Zamoyskiego (zm. 1614) i Jana Tarnowskiego (zm. 1669)
  • kaplica Buczackich z kopią Zwiastowania Rubensa i obrazem Syn marnotrawny w manierze Luca Giordano.
  • kaplica Najświętszego Sakramentu, rokokowa z XVIII w. z freskami Stanisława Stroińskiego
  • kaplica Matki Boskiej
  • Kaplica Kampianów, pod względem artystycznym najbogatsza w katedrze, zbudowana w XVI w. przez dr Pawła Kampiana, ukończona w początku XVII w. przez jego syna Marcina. Jest to najcenniejszy zabytek późnego renesansu we Lwowie. Ściany kaplicy są pokryte rzeźbami z czarnego i szarego marmuru. Rzeźby są prawdopodobnie autorstwa Jana Pfistera i Henryka Horsta. Od zewnątrz kaplica ta ma ciekawą architekturę i ornamentykę. Trzy kamienne płaskorzeźby przedstawiają: Złożenie do grobu, Chrystusa i Marię Magdalenę oraz Zmartwychwstanie. Fasada ta jest prawdopodobnie autorstwa Pawła Rzymianina.

[edytuj] Witraże

Witraż: NMP, Królowa Korony Polskiej
Witraż: NMP, Królowa Korony Polskiej

Wszystkie witraże wykonano w końcu XIX w. według konkursowych projektów znanych artystów.

  • Po lewej (północnej) stronie znajduję się trzy okna z witrażami:
    • Wyświęcenie Grzegorza z Sanoka na arcybiskupa lwowskiego Tadeusza Popiela
    • Śluby Jana Kazimierza Józefa Mehoffera
    • Kazimierz Wielki fundatorem katedry Edwarda Lepszego
  • W oknie środkowym, nad głównym ołtarzem jest witraż Najświętsza Maryja Panna Królowa Korony Polskiej wykonany w 1902 według projektu E. Lepszego.
  • Po prawej, południowej stronie jest pięć okien z witrażami:
    • Obrona Lwowa przez św. Jana z Dukli Stanisława Kaczor Batowskiego
    • Święci Patronowie Polski Jana Matejki i Tomasza Lisiewicza
    • Święta Rodzina Ferdynanda Lauferberga
    • Matka Boska Podkamieniecka Tadeusza Kruszewskiego
    • Święty Konstantyn i św. Helena Juliana Makarewicza


[edytuj] Tablice i pamiątki

Na absydzie katedry wiszą na łańcuchach dwie kule kamienne z czasów oblężenia Lwowa w 1672. Jest tu też portret Wojciecha Domagalicza, fundatora kaplicy, jaka stała w tym miejscu do połowy XVII w. Na tej samej przyporze czerwony, nieotynkowany mur wskazuje miejsce, które 5 marca 1919 wyrwał pocisk ukraiński podczas walk o Lwów. Na zewnętrznej ścianie katedry wmurowane są dwie tablice pamiątkowe: jedna poświęcona Tadeuszowi Kościuszce w 100-lecie jego śmierci, zaś druga – papieżowi Janowi Pawłowi II, który odwiedził Lwów w 2001. Ta druga tablica znajduje się w miejscu, gdzie hitlerowcy usunęli podczas okupacji niemieckiej Lwowa tablicę poświęconą Viktorii Grunwaldzkiej zawieszonej w 500 rocznicę bitwy, w 1915.

Wewnątrz katedry znajduje się szereg pamiątkowych tablic i epitafiów związanych z wybitnymi postaciami polskiej i lwowskiej historii, w tym tablica Profesorów Lwowskich zamordowanych w lipcu 1941, tablica poświęcona Włodzimierzowi Dzieduszyckiemu – założycielowi Muzeum Przyrodniczego a także tablica poświęcona twórcom polskiego harcerstwa Oldze i Andrzejowi Małkowskim, którzy w 1908 we Lwowie założyli pierwszą na ziemiach polskich drużynę harcerską, z szeregów której wywodziło się wiele Orląt Lwowskich.

Do prezbiterium przytykają dwie zakrystie, niegdyś gotyckie. Obok katedry, od strony ulicy Halickiej wznosi się jedyna z pozostawionych kaplic grobowych dawnego cmentarza, manierystyczna Kaplica Boimów, zbudowana w 1609 przez pochodzącego z Węgier bogatego kupca lwowskiego Jerzego Boima. Cała fasada, kopuła i ściany wnętrza tej kaplicy są pokryte rzeźbami figuralnymi i ornamentowymi z piaskowca.

W katedrze znajdują się relikwie świętych: arcybiskupa Józefa Bilczewskiego i księdza Zygmunta Gorazdowskiego, których beatyfikował Jan Paweł II dnia 26 czerwca 2001 roku we Lwowie, a kanonizował Benedykt XVI 23 października 2005 roku w Rzymie. W krypcie kaplicy Pana Jezusa Ukrzyżowanego spoczywają doczesne szczątki ojca Rafała Władysława Kiernickiego.

Dnia 25 czerwca 2001 roku katedrę nawiedził Ojciec Święty Jan Paweł II w czasie swojej pielgrzymki na Ukrainę do Kijowa i Lwowa. Jest to upamiętnione tablicą znajdującą się przed wejściem katedry.

[edytuj] Galeria

[edytuj] Linki zewnętrzne

W innych językach


aa - ab - af - ak - als - am - an - ang - ar - arc - as - ast - av - ay - az - ba - bar - bat_smg - bcl - be - be_x_old - bg - bh - bi - bm - bn - bo - bpy - br - bs - bug - bxr - ca - cbk_zam - cdo - ce - ceb - ch - cho - chr - chy - co - cr - crh - cs - csb - cu - cv - cy - da - de - diq - dsb - dv - dz - ee - el - eml - en - eo - es - et - eu - ext - fa - ff - fi - fiu_vro - fj - fo - fr - frp - fur - fy - ga - gan - gd - gl - glk - gn - got - gu - gv - ha - hak - haw - he - hi - hif - ho - hr - hsb - ht - hu - hy - hz - ia - id - ie - ig - ii - ik - ilo - io - is - it - iu - ja - jbo - jv - ka - kaa - kab - kg - ki - kj - kk - kl - km - kn - ko - kr - ks - ksh - ku - kv - kw - ky - la - lad - lb - lbe - lg - li - lij - lmo - ln - lo - lt - lv - map_bms - mdf - mg - mh - mi - mk - ml - mn - mo - mr - mt - mus - my - myv - mzn - na - nah - nap - nds - nds_nl - ne - new - ng - nl - nn - no - nov - nrm - nv - ny - oc - om - or - os - pa - pag - pam - pap - pdc - pi - pih - pl - pms - ps - pt - qu - quality - rm - rmy - rn - ro - roa_rup - roa_tara - ru - rw - sa - sah - sc - scn - sco - sd - se - sg - sh - si - simple - sk - sl - sm - sn - so - sr - srn - ss - st - stq - su - sv - sw - szl - ta - te - tet - tg - th - ti - tk - tl - tlh - tn - to - tpi - tr - ts - tt - tum - tw - ty - udm - ug - uk - ur - uz - ve - vec - vi - vls - vo - wa - war - wo - wuu - xal - xh - yi - yo - za - zea - zh - zh_classical - zh_min_nan - zh_yue - zu -